Bezpieczeństwo wspólnot lokalnych w czasach niepewności. Odporność i rezyliencja społeczna | Barbara Szykuła-Piec

Niniejsza monografia prezentuje podejście do bezpieczeństwa, które wykracza poza tradycyjne definicje, oferując perspektywę wielowymiarową, zorientowaną zarówno na struktury instytucjonalne, jak i społeczne oraz indywidualne doświadczenia. Zamiast ujmowania bezpieczeństwa w kategoriach statycznych i binarnych proponuje podejście uwzględniające jego złożoność, zmienność oraz kulturowe i psychologiczne uwarunkowania.

Zaproponowana perspektywa trychotomiczna pozwala na reinterpretację bezpieczeństwa jako dynamicznego zjawiska społecznego, nieustannie negocjowanego w relacjach jednostek, wspólnot i instytucji. Szczególne miejsce zajmuje w tej analizie koncepcja rezyliencji – rozumianej nie jako cecha, lecz jako proces, który rozwija się w czasie w odpowiedzi na zakłócenia, kryzysy i zmiany.

Rezyliencja i bezpieczeństwo nie są tutaj traktowane rozłącznie – przeciwnie, ujęcie to zakłada ich wzajemne przenikanie. Rezyliencja jako zdolność do adaptacji, uczenia się i odbudowy staje się warunkiem trwałego bezpieczeństwa. W tym kontekście kluczowe znaczenie mają czynniki społeczne: sieci wsparcia, zaufanie, zdolność do współpracy oraz lokalna sprawczość.

Monografia nie ogranicza się do analizy teoretycznej – oferuje również praktyczne narzędzia i strategie wspierające tworzenie środowisk sprzyjających bezpieczeństwu i odporności. Wpisuje się tym samym w nurt badań stosowanych, łącząc refleksję akademicką z propozycjami możliwymi do wdrożenia na poziomie lokalnym.

Zamierzeniem tej pracy jest wzmocnienie interdyscyplinarnego podejścia do bezpieczeństwa oraz wprowadzenie do debaty naukowej pojęcia rezyliencji jako kluczowego elementu współczesnych systemów odporności społecznej.